| Carina | Carinska tarifa | Carinski prekršaji | Devizno poslovanje |
| Spoljnotrgovinsko poslovanje | PDV | Akcize | Granične kontrole |
| Transport | Direktne investicije | Makroekonomska statistika | Savetovanja |
Podsticaji za ulaganja
Odredbom člana 13. Zakona o ulaganjima predviđeni su podsticaji za ulaganja. Naime, ulagači mogu ostvariti pravo na različite podsticaje za ulaganja u skladu sa propisima kojima se uređuje državna pomoć; poreski podsticaji i olakšice i oslobođenja od plaćanja taksi; carinske povlastice i sistem obaveznog socijalnog osiguranja. Korisnici navedenih podsticaja mogu biti fizička i pravna lica koja su obveznici poreza i doprinosa i drugi javnih prihoda u Republici Srbiji.Ono što je posebno važno kod ovih podsticaja jeste činjenica da se investitorima ne daju nikakvi novi podsticaji van onih podsticaja i povlastica koji su predviđeni propisima iz oblasti državne pomoći; poreza, carina i sistem obaveznog socijalnog osiguranja.
Tako kada je reč o državnoj pomoći u prvom planu se stavlja naglasak da se prilikom dodele državne pomoći mora voditi računa o zaštiti slobodne konkurencije na tržištu, primeni načela tržišne ekonomije i podsticanja privrednog razvoja, obezbeđivanju principa transparentnosti u dodeli državne pmoći kao i poštovanju i izvršavanju preuzetih obaveze po zaključenim međunarodnim ugovorima . Dozvoljena državna pomoć može biti dodeljena radi unapređenja ekonomskog razvoja pojedinih područja Republike Srbije sa izuzetno niskim životnim standardom, radi otklanjanja ozbiljnog poremećaja u privredi Republike Srbije ili realizacije određenog projketa od posebnog značaja za Republiku Srbiju i za unapređenje razvoja određenih privrednih delatnosti ili određenih privrednih područja u Republici Srbiji ukoliko se time ozbiljno ne narušava niti postoji pretnja ozbiljnom narušavanju konkurencije na tržištu.
Što se tiče poreskih podsticaja ulagači mogu ostvariti poreske povlastice predviđene Zakonom o porezu na dobit praavnih lica. Radi se o korišćenju poreskih podsticaja kod ulaganja predviđenih članom 50a. Zakona o porezu na dobit pravnih lica. Saglasno ovoj odredbi, poreski obveznik koji uloži u svoja osnovna sredstva, odnosno u čija osnovna sredstva drugo lice uloži više od jedne milijarde dinara, koji ta sredstva koristi za obavljanje pretežne delatnosti i delatnosti upisanih u osnivačkom aktu obveznika, odnosno navedenih u drugom aktu obveznika, kojim se određuju delatnosti koje obveznik obavlja i u periodu ulaganja dodatno zaposli na neodređeno vreme najmanje 100 lica, oslobađa se plaćanja poreza na dobit pravnih lica u periodu od deset godina srazmerno tom ulaganju.Ulaganjem u osnovna sredstva od strane drugog lica, smatra se i ulaganje u osnovni kapital i povećanje osnovnog kapitala u skladu sa zakonom.Osnovna sredstva vrednuju se po tržišnoj (fer) vrednosti.Poresko oslobođenje primenjuje se po ispunjenju uslova, od prve godine u kojoj je ostvarena oporeziva dobit.
Novozaposlenim licima smatraju se lica koja je obveznik zaposlio u periodu sticanja uslova za poresko oslobođenje, tako da u momentu ispunjenja uslova za korišćenje navedenog poreskog oslobođenja obveznik ima najmanje 100 dodatno zaposlenih, a koji su i neposredno radno angažovani kod obveznika, u odnosu na broj zaposlenih koji je imao u periodu kada je počeo da stiče pravo na ovo poresko oslobođenje.Novozaposlenim licima ne smatraju se lica koja su bila zaposlena u, posredno ili neposredno, povezanom licu u smislu ovog zakona.
Ovaj poreski podsticaj nije bezuslovan. Niame, Ako obveznik odnosno korisnik ovogporeskog podsticaja , smanji broj zaposlenih koji su i neposredno radno angažovani kod obveznika, ispod broja ukupno zaposlenih na neodređeno vreme u odnosu na broj zaposlenih koje je imao u poreskom periodu u kome je ispunio uslove za poresko oslobođenje, gubi pravo na poresko oslobođenje za ceo period korišćenja poreskog oslobođenja i dužan je da danom podnošenja poreske prijave za naredni poreski period, u toj poreskoj prijavi obračuna, kao i da plati porez koji bi platio da nije koristio ovaj podsticaj, valorizovan od dana podnošenja poreske prijave za poreski period u kome je ostvario pravo na poresko oslobođenje, do dana podnošenja poreske prijave za naredni poreski period, indeksom potrošačkih cena prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike.
Takođe, ako pre isteka perioda poreskog oslobođenja prekine sa poslovanjem, prestane da koristi ili otuđi sredstva, a u nova osnovna sredstva ne uloži u istom poreskom periodu iznos jednak tržišnoj ceni otuđenih sredstava, a najmanje u vrednosti koja obezbeđuje da ukupan iznos ulaganja ne padne ispod utvrđenog iznosa, gubi pravo na poresko oslobođenje i dužan je da danom podnošenja poreske prijave za naredni poreski period, u toj poreskoj prijavi obračuna, kao i da plati porez koji bi platio da nije koristio ovaj podsticaj, valorizovan od dana podnošenja poreske prijave za poreski period u kome je ostvario pravo na poresko oslobođenje, do dana podnošenja poreske prijave za naredni poreski period, indeksom potrošačkih cena prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike.
Najzad,ukoliko obveznik tj. korisnik ovog poreskog podsticaja stekne imovinu statusnom promenom, uz odlaganje kapitalnog dobitka, u periodu od tri godine koje prethode ispunjenju uslova i tokom perioda poreskog oslobođenja, dužan je da plati porez na ostvarenu dobit, srazmerno ovako stečenoj imovini.
Kada je reč o olakšicama koje se tiču doprinosa za obavezno socijalnom osiguranje koje može da koristi ulagač one su predviđene članom 45. tog zakona.
Poslodavac - pravno lice, odnosno preduzetnik koji zaposli novo lice ima pravo na povraćaj dela plaćenih doprinosa za obavezno socijalno osiguranje, na teret zaposlenog i na teret poslodavca, po osnovu zarade za novozaposleno lice, isplaćene zaključno sa 30. junom 2016. godine. Novozaposlenim licem smatra se lice sa kojim je poslodavac zaključio ugovor o radu u skladu sa zakonom kojim se uređuju radni odnosi, koje je prijavio na obavezno socijalno osiguranje kod nadležne organizacije za obavezno socijalno osiguranje i koje je pre zasnivanja radnog odnosa kod Nacionalne službe za zapošljavanje bilo bez prekida prijavljeno kao nezaposleno najmanje šest meseci, a lice koje se smatra pripravnikom najmanje tri meseca, i za to vreme nije ostvarivalo bilo koju vrstu prihoda po osnovu radnog angažovanja. Novozaposlenim licem i ne smatra se lice koje je pre zasnivanja radnog odnosa bilo zaposleno kod poslodavca koji je povezano lice sa poslodavcem kod koga zasniva radni odnos, odnosno kod poslodavca koji bi, da nije prestao da postoji, bio povezano lice sa poslodavcem kod koga novozaposleno lice zasniva radni odnos, nezavisno od toga da li je postojao prekid radnog odnosa. Povezano lice, u smislu ovog zakona, je lice koje se smatra povezanim licem u smislu zakona kojim se uređuje porez na dobit pravnih lica. Olakšicu može ostvariti poslodavac ako se zasnivanjem radnog odnosa sa novozaposlenim licem poveća broj zaposlenih kod poslodavca u odnosu na broj zaposlenih na dan 31. marta 2014. godine. Olakšicu može da koristi i poslodavac koji započne obavljanje delatnosti posle 31. marta 2014. godine.
Poslodavac ima pravo na povraćaj plaćenih doprinosa , i to:
- 65% ako je zasnovao radni odnos sa najmanje jednim, a najviše sa devet novozaposlenih lica;
- 70% ako je zasnovao radni odnos sa najmanje 10, a najviše sa 99 novozaposlenih lica;
- 75% ako je zasnovao radni odnos sa najmanje 100 novozaposlenih lica.
Kada je reč o carinskim povlasticama odredbom člana 14. Zakona o ulaganjima predviđena je jedna carinska povlastica u vidu carinskog oslobođenja predmeta uloga stranog ulagača. Naime, uvoz opreme koji predstavlja ulog stranog ulagača, je slobodan i oslobođen plaćanja carine i drugih uvoznih dažbinma. Jedini uslov za korišćenje ove povlastice jeste da oprema koju ulagač uvozi mora biti u skladu sa propisima koji uređuju zdravljei i bezbednost građana i zaštitu životne sredine. Ovo je opšti princip iz oblasti carinskog postupanja o kojem se vodi računa prilikom deklarisanja odnosno stavljanja robe u slobodan promet tj. prilikom carinjenja robe. Ova povlastica se ne odnosi na putnička motorna vozila i automate za zabavu i igre na sreću.Radi ostvarivanja ove povlastice Vlada će bliže urediti postupak, visinu i rok za ostvarivanje ove povlastice kao i ograničenja u pogledu prava raspolaganja i zabranu korišćenja te opreme u druge svrhe.
Ovim zakonom je data mogućnost da ulagači koriste sve carinske povlastice predviđene članom 215-220 . Carinskog zakona a u skladu sa tim zakonom. S tim u vezi posebno je značajna povlastica iz člana 218. stva1. tačka 1. Carinskog zakona. Odredbom člana 218. stav 1. tačka 1. Carinskog zakona (''Službeni glasnik RS'', br. 18/2010 i 111/2012) propisano je da se uvozne dažbine ne plaćaju na novu opremu koja se ne proizvodi u zemlji, koja se uvozi za novu ili proširenje postojeće proizvodnje, modernizaciju proizvodnje, uvođenje nove odnosno osavremenjavanje postojeće tehnologije, osim putničkih motornih vozila i aparata za igre na sreću. U vezi sa navedenim, a na osnovu člana 219. Carinskog zakona Vlada Republike Srbije donela je Odluku o određivanju robe na koju se ne plaćaju uvozne dažbine .Ovom odlukom utvrđuje se roba na koju se ne plaćaju uvozne dažbine, kao i rokovi i uslovi za ostvarivanje prava na oslobođenje od plaćanja uvoznih dažbina. Radi ostvarivanja prava na uvoz opreme iz tačke 2. ove odluke, uz zahtev za uvoz opreme, carinskom organu podnosi se: 1) izjava korisnika da se oprema uvozi za novu ili proširenje postojeće proizvodnje, modernizaciju proizvodnje i uvođenje nove, odnosno osavremenjavanje postojeće tehnologije i koristi isključivo za potrebe sopstvene proizvodnje, i 2) potvrda Privredne komore Srbije da se roba ne proizvodi u zemlji. Na osnovu podnetog zahteva za oslobođenje od plaćanja uvoznih dažbina i priloženih dokaza carinski organ, nakon provere ispunjenosti uslova donosi rešenje o oslobađanju od plaćanja uvoznih dažbina na uvoz opreme. Takođe, odredbama tačke 4. Odluke propisano je da radi ostvarivanja prava na oslobođenje od plaćanja uvoznih dažbina na uvoz opreme po osnovu uloga stranog lica, korisnik povlastice carinskom organu podnosi: 1) izvod iz Registra privrednih subjekata o visini uloga stranog ulagača u kapitalu privrednog društva, odnosno o promenama na kapitalu privrednog društva sa stranim ulogom po osnovu reinvestiranja dobiti, kao i datumu registracije stranog ulaganja; 2) izjavu o izgradnji objekta za korišćenje opreme koja je predmet povlastice, odnosno izjavu o datumu otpočinjanja delatnosti u koju se vrši ulaganje, ili ugovor, odnosno odluku o reinvestiranju dobiti, ako se ulaganje vrši po osnovu reinvestiranja dobiti. Carinski organ na osnovu podnetog zahteva i priloženih dokaza donosi rešenje o oslobađanju od plaćanja uvoznih dažbina na uvoz opreme. Oprema iz tač. 2. i 4. ove odluke podleže carinskom nadzoru u skladu sa članom 108. Carinskog zakona, tri godine od dana stavljanja robe u slobodan promet. Ako se navedena oprema otuđi, da drugom na upotrebu ili koristi u druge svrhe pre isteka roka od tri godine, na tu opremu plaćaju se uvozne dažbine. Visina uvoznih dažbina se obračunava prema stanju robe i po propisima koji važe na dan podnošenja zahteva za obračun i plaćanje uvoznih dažbina, odnosno na dan donošenja rešenja o naplati uvoznih dažbina ako nije podnet zahtev za obračun i plaćanje uvoznih dažbina. Oprema koja je stavljena u slobodan promet u skladu sa odredbama ove odluke ostaje pod carinskim nadzorom. Carinski nadzor prestaje kad prestanu i uslovi zbog kojih je oprema stavljena u slobodan promet bez plaćanja uvoznih dažbina, kad se oprema izveze ili uništi ili kad je dopuštena upotreba opreme u druge svrhe od onih koje su propisane ovom odlukom, i kada su uvozne dažbine plaćene.
Stavom 3. člana 13. Zakona predviđena je i mogućnost novčanih podsticaja za privlačenje direktnih investicija. Ova oblast je trenutno uređena Uredbom o uslovima i načinu privlačenja direktnih investicija. Ovim stavom Vladi je data mogućnost da bliže uređuje kriterijume, uslove i način privlačenja direktnih investicija i vođenje evidencije o odobrenim podsticajima u skladu sa ovim zakonom i propisima o kontroli državne pomoći.
Ono što je važno kod ove odredbe jeste što se ovim zakonom prvi put daje Vladi direktan zakonski osnov da uređuje uslove i kriterijume za privlačenje direktnih investicija, što znači da podzakonski propisi direktno izviru iz samog zakona.
Druga važna stvar, koju treba imati u vidu jeste činjenica da se i pri određivanju kriterijuma za ulaganje kao i prilikom određivanja podsticaja za ulaganje strogo mora voditi računa o pravilima za kontrolu državne pomoći. Drugim rečima, svi propisi kako zakonski tako i podzakonsk koji uređuju pitanje podsticaja za ulaganje moraju biti u skladu sa propisima koji uređuju oblast državne pomoći.
Treća stvar o kojoj se posebno mora voditi računa prilikom dodele podsticaja za ulaganja jeste princip kumulacije državne pomoći odnosno prilikom određivanja visine sredstava koja mogu biti dodeljena uzima se u obzir kumulacija sa predhodno odobrenom državnom pomoći,u skladu sa propisima o kontroli državne pomoći što znači da dodeljena državna pomoć ne može da bude veća od 50% vrednosti opravdanih troškova ulaganja.
Četvro, poštovanje pravila o kontroli državne pomoći podjednako se odnosi i na nadležne organe autonomne pokrajine ili jedinice lokalne samouprave, kad odlučuju o dodeli podsticaja iz svog delokruga za ulaganje na svojoj teritoiji.
Peto, radi izbegavanja bilo kakve vrste zloupotreba i nepravilnostiovim zakonom je decidno predviđeno da ugovore o dodeli podsticajnih sredstava obezbeđenih iz budžeta Republike Srbije sa ulagačem zaključuje ministarstvo nadležno za poslove privrede (u daljem tekstu: Ministarstvo) uz prethodnu saglasnost Vlade. Na ovaj način dodela podsticaja direktno je povezana sa odgovornošću vlade i ministarstva privrede kao njenog dela, kao najvišig izvršnih organa vlasti u zemlji. Ovo zakonsko rešenje podrazumeva s jedne strane princip transparentnosti (ne odlučuje jedno ministartsvo) a s druge i političku odgovornost vlade i nadležnog ministarstva. Dakle, ovde je ekonomska vlast i proizvoljnost kod dodele podsticaja izuzeta iz ruku jednog čoveka i u skladu sa članom 26. dodeljena Savetu za ekonomski razvoj kolegijalnom organu .
Copyright © 2026, Commercium
Designed by: 
Built by: M.G.soft
Built by: M.G.soft
